Πόσες φορές δεν έχουμε ακούσει και δει την ακαταστασία που συνήθως – αν όχι πάντα – επικρατεί στα σπίτια όπου ζουν παιδιά; Δεν υπάρχει σπίτι με παιδιά που να μην έχει βιώσει μια τέτοια χαοτική κατάσταση. Παιχνίδια, αλλά και άλλα πράγματα που ελκύουν το ενδιαφέρον των μικρών μας, σκορπισμένα παντού.
Τα παιδιά, στην προσπάθεια τους να γνωρίσουν τον κόσμο και το περιβάλλον γύρω τους, τείνουν να πετούν εδώ κι εκεί το καθετί που θα έχει την τύχη – ή την ατυχία – να πέσει στην αντίληψη τους.
Παράλληλα, είναι πολύ εύκολο για τα παιδιά να βαρεθούν τα πράγματα, τις δραστηριότητες και τελικά τα παιχνίδια που έχουν διαρκώς στην διάθεση τους. Κι αυτό είναι απόλυτα φυσιολογικό. Όπως και το γεγονός ότι ξεχνούν με την ίδια ευκολία. Μάλιστα, όσο πιο μικρό είναι το παιδί, τόσο πιο έντονα είναι αυτά τα στοιχεία.
Εναλλάσσοντας τα παιχνίδια τους
Κι εδώ είναι που έρχεται να προτείνει λύση η Μοντεσσοριανή προσέγγιση με την εναλλαγή παιχνιδιών, το Toy Rotation όπως είναι γνωστό στην αγγλική γλώσσα.
Η τακτική αυτή υποστηρίζει τη διάθεση ορισμένων παιχνιδιών στο παιδί και τη φύλαξη των υπολοίπων σε μέρος όπου ο μικρός μας εξερευνητής δεν μπορεί να έχει πρόσβαση.
Είναι βασικό, τα παιχνίδια που δίνουμε στο παιδί να εξυπηρετούν διαφορετικό σκοπό. Για παράδειγμα, μπορούμε να του παρέχουμε ένα ή δύο παζλ (ανάλογα με το αν του αρέσουν περισσότερο από άλλες δραστηριότητες), ένα παιχνίδι με τουβλάκια, 1 σετ ζωγραφικής, μερικά λούτρινα ζωάκια ( τα αγαπημένα του τα έχουμε διαθέσιμα σε μόνιμη βάση), ένα μουσικό παιχνίδι και λοιπά.
Γενικότερα, δεν υπάρχει συγκεκριμένος αριθμός παιχνιδιών που πρέπει να διαθέτουμε στο παιδί. Αυτό εξαρτάται από παράγοντες όπως τα ενδιαφέροντα του παιδιού, τον αριθμό των διαθέσιμων παιχνιδιών – δραστηριοτήτων, τον χώρο και την κρίση του γονέα. Ενδείκνυνται όμως γύρω στις 12 με 15 διαφορετικές δραστηριότητες.
Κάθε πότε θα πρέπει να εναλλάσσονται τα παιχνίδια; Η απάντηση είναι πως δεν υπάρχει κάποιο όριο. Εξαρτάται από το πόσο παίζει το παιδί με κάθε παιχνίδι, από το ενδιαφέρον του δηλαδή γι’αυτό. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι ίσως να χρειαστεί η εναλλαγή να γίνεται κάθε δύο μέρες, κάθε εβδομάδα ή κάθε δύο εβδομάδες.
Βέβαια, δεν είναι απαραίτητο να εναλλάσσονται όλα τα παιχνίδια την ίδια στιγμή. Κι αυτό γιατί το παιδί μπορεί να έχει βαρεθεί να παίζει με κάποιο παιχνίδι, αλλά να εξακολουθεί να δείχνει ενδιαφέρον για κάποιο άλλο.
Σε αυτό το σημείο αξίζει να σημειωθεί ότι αν υπάρχει κάποιο παιχνίδι που το παιδί δεν έχει δείξει να ενδιαφέρεται στο ελάχιστο, δεν σημαίνει ότι δε θα θελήσει να παίξει με αυτό αργότερα. Σημαίνει απλώς ότι δεν έχει έρθει ακόμα η ώρα του να ασχοληθεί με τη συγκεκριμένη δραστηριότητα. Αυτό που έχουμε να κάνουμε στην περίπτωση αυτή είναι να φυλάξουμε το παιχνίδι αυτό γι αργότερα.
Οργάνωση και Τάξη
Ας περάσουμε τώρα στο στήσιμο των παιχνιδιών.
Το σύστημα Μοντεσσόρι υποστηρίζει την κατάλληλη οργάνωση των παιχνιδιών, αλλά και την τάξη που απαιτείται να κυριαρχεί στο σπίτι προκειμένου να μπορέσει το παιδί να λειτουργεί δημιουργικά.
Σχετικά με την οργάνωση, καλό είναι τα παιχνίδια να είναι τοποθετημένα σε ράφια και σημεία από όπου θα είναι ορατά και προσβάσιμα στο παιδί χωρίς τη δική μας συμβολή. Ο λόγος για τον οποίο προτιμώνται καλάθια κι όχι κουτιά, είναι γιατί η εκάστοτε δραστηριότητα θα πρέπει να είναι ορατή στο παιδί, ώστε να του κινήσει το ενδιαφέρον και να ασχοληθεί. Αν το παιδί βλέπει απλά ένα κουτί, το πιθανότερο είναι ότι δε θα μπει στη διαδικασία να ανακαλύψει τι αυτό έχει μέσα.
Επιπλέον, κάθε καλάθι ή ακόμη και δίσκος θα πρέπει να περιλαμβάνει μία μόνο δραστηριότητα, ώστε να μην μπερδεύει το παιδί.
Είναι πάρα πολύ σημαντικό οι γονείς να τακτοποιούμε τα παιχνίδια των παιδιών μετά από κάθε ενασχόληση με αυτά από τότε που το παιδί βρίσκεται σε πολύ μικρή ηλικία. Τα παιδιά είναι οι μεγαλύτεροι μιμητές, παρακολουθούν τους γονείς και δεν αργεί να έρθει η στιγμή που θα κάνουν και τα ίδια αυτά που βλέπουν. Έτσι, θα αποκτήσουν τη συνήθεια να τακτοποιούν τα πράγματα τους.
Φροντίζουμε, λοιπόν, να παίρνουμε από το ράφι ένα καλάθι ή έναν δίσκο με μία δραστηριότητα και μόλις τελειώσουμε με αυτή την επανατοποθετούμε στη θέση της προτού ξεκινήσουμε με μία άλλη.
Στο θέμα της τάξης – ακαταστασίας χρειάζεται οι γονείς να έχουμε υπομονή, αλλά κι επιμονή. Το χάος δεν είναι δυνατό ν’αποφευχθεί, πολύ περισσότερο τον πρώτο καιρό που το παιδί μας αρχίσει να είναι δραστήριο.
Αυτό που έχει σημασία είναι ότι σύντομα η ακαταστασία θα δίνει σταδιακά τη σκυτάλη στην τάξη, αφού το παιδί θα έχει συνηθίσει πια να χρησιμοποιεί ένα παιχνίδι και να το βάζει μετά στη θέση του.
Ευχαριστώ για τα σχόλιά σας!
Minimal&Slow 